Category Archives: Uncategorized

ย้ายบ้าน

ย้ายไปโพสท์ที่ One Quantum at a Time แล้ว เป็นการตั้งใจย้ายบล็อกครั้งที่สอง เราเริ่มเขียนบล็อก (บ่น) ครั้งแรกบน Windows Live Spaces ตั้งแต่เข้ามหาวิทยาลัยตอนปี 2005 เพราะมันมากับ MSN messenger มั้ง แล้วก็ย้ายมาบล็อกนี้บน WordPress หลังจากนั้น Windows Live Spaces ก็ปิดตัวไป สรุปก็เขียนบล็อกมาเกือบ 10 ปีแล้ว แต่ช่วงที่ผ่านมาไม่ว่างเขียนอะไรเป็นเรื่องเป็นราว ถ้าไม่นับแปะเพลงกับเขียนบทความแนะนำควอนตัมแล้ว ก็เรียกว่าไม่ได้โพสท์อะไรเลยมาเป็นเวลาหนึ่งปีครึ่ง ก็เลยต้องการจะเปลี่ยนแปลง อะไรจะเปลี่ยนไปแค่ไหนก็ดูเอาเอง ที่แน่ๆ url ไม่มีคำว่า True Crimson … Continue reading

Posted in Uncategorized | Leave a comment

คณิตศาสตร์มัธยมปลายกับการต่อยอดในฟิสิกส์

ยกมาจากที่เขียนไว้ใน Facebook ในกลุ่มปฏิวัติการศึกษาไทยว่าด้วยการคณิตศาสตร์ที่เราๆท่านๆเรียนกันตอนม.ปลายมันไปถึงไหนในฟิสิกส์ ไม่ได้หมายความว่าถ้าไม่ใส่ใจตอนม.ปลายแล้วจะไม่สามารถเรียนคณิตศาสตร์หรือฟิสิกส์ระดับมหาวิทยาลัยได้ (เพราะเราก็เป็นอย่างนั้น คือตกเลขกับฟิสิกส์ตอนม.ปลาย) เราเห็นด้วยกับคำวิจารณ์ที่ว่าหลักสูตร ม.ปลายก็คือการเอาบทแรกๆของหนังสือระดับมหาวิทยาลัยมาขยาย แต่หนังสือระดับมหาวิทยาลัยมันมีบทหลังๆด้วยซึ่งทำให้มันสมบูรณ์ ในขณะที่หลักสูตร ม.ปลายไม่มีตรงนั้น ซึ่งทำให้นักเรียนไม่เห็นความเป็นเอกภาพของวิชา (และอาจารย์ม.ปลายก็อาจจะไม่รู้บทหลังๆนั่นด้วยซ้ำ) format คือกำหนดหัวข้อมาแล้ว แล้วเราเขียนอธิบาย แต่หัวข้อที่สำคัญซึ่งไม่มีด้านล่างคือการนับ หรือที่เรียกว่าการจัดเรียง ซึ่งใช้คำนวณความน่าจะเป็นและนับการจัดเรียงที่เป็นไปได้ของอนุภาค(เป็น boson หรือ fermion หรืออื่นๆที่นักฟิสิกส์ต้องรุ้) 1. เซต 2. จำนวนจริง 3. ตรรกศาสตร์ 4. ความสัมพันธ์และฟังก์ชัน 5. เรขาคณิตวิเคราะห์ ภาคตัดกรวย 6. ฟังก์ชันตรีโกณมิติ 7. ฟังก์ชันเอ็กโพเนนเชียล ลอการิทึม 8. … Continue reading

Posted in Uncategorized | Leave a comment

โรคกลัวคณิตศาสตร์

ฮัลเลย์แปลบทความ “ยิ่งกว่ายาขม! โจทย์เลขกระตุ้นความรู้สึกเจ็บปวดที่สมอง” จาก ScienceDaily ลง JuSci ทำให้เราอดไม่ได้ที่จะโยนเกร็ดจาก Wikipedia ลงไป (สนทนาใน Facebook) ว่าความรู้สึกกลัวเลขอาจจะถูกถ่ายทอดมาจากอาจารย์ที่กลัวเลขเองก็ได้ คือเราก็ไม่ได้ไปรุ้เรื่องอะไรหรอกว่าอาจารย์บางคนกลัวเลขหรือเปล่าแต่เรารุ้จักคนที่เป็นอาจารย์เลขแต่ยอมไม่เริ่มคิดโจทย์เลข(คือโจทย์ที่ง่ายๆถ้าเริ่มคิดก็ออก) หรืออาจารย์ทำ Biophysics แต่ประกาศเลยว่าเกลียดฟิสิกส์ (ส่วนคนธรรมดาไม่ใช่อาจารย์ที่ไหน ก็รู้ๆกันอยู่ว่าพอเขารู้ว่าเราเรียนฟิสิกส์ก็จะบอกว่า “ตกฟิสิกส์ในโรงเรียน” “คุณเป็นอัจฉริยะ” ซึ่งบางทีเราก็ตอบกลับไปว่าเราก็ตกฟิสิกส์ในโรงเรียนเหมือนกัน) แต่อะไรที่ทำให้เรามีภูมิคุ้มกันต่อความกลัวเลข? ทั้งๆที่เราตกเลขในโรงเรียนเหมือนกัน เราคิดว่าจริงๆไม่ใช่ภูมิคุ้มกันเสียด้วยซ้ำแต่เป็นเพราะเราไม่สนใจว่าอาจารย์จะเป็นยังไงมากกว่า เรียกได้ว่าคุ้นเคยกับเลขจากหนังสือพวกโดราเอมอนสอนคณิตศาสตร์ แล้วอาจารย์จะสอนยังไงก็ไม่สน แต่ทำข้อสอบได้ก็เลยไม่มีใครมองว่าเรามีปัญหา แต่คราวนี้โดราเอมอนสอนไม่ถึงระดับมัธยมปลาย ก็เลยกลายเป็นว่าพึ่งครู 100% และเมื่อไม่มีความสนใจตั้งต้นจากตัวเองแล้วก็ไปไม่รอด แต่ว่าก็ไม่ได้เกลียดวิชาคงเพราะเหตุผลเดิมคือเราไม่สนใจว่าอะไรจะเกิดขึ้น อาจารย์จะสอนอะไร จะตกไม่ตก พอระดับมหาวิทยาลัยเจอเรื่องที่สนใจก็เลยกลับตัวได้ เรื่องที่สนใจในที่นี้หมายความว่า “เรื่อง” (story) ที่สนใจจริงๆ … Continue reading

Posted in Uncategorized | 2 Comments

ไทม์ไลน์ชีวิตของโนบิตะ [พันธ์ทิพย์]

วันนี้ที่บอร์ดพันธ์ทิพย์คุณชีริวได้ตั้งกระทู้ไทม์ไลน์ชีวิตของโนบิตะ ว่าด้วยการนับเวลาและอายุของโนบิตะในจักรวาลโดราเอมอน และชีวิตของโนบิตะในหลายช่วงๆอายุที่แสดงให้เห็นในการ์ตูนจากการข้ามเวลาไปๆมาๆด้วยไทม์แมชชีน สิ่งที่เราชอบมากที่สุดคือผู้ตั้งกระทู้ได้เรียบเรียงและย่อการ์ตูนโดราเอมอนมาให้เราเห็นว่ามันเป็นเรื่องเกี่ยวกับมนุษย์คนหนึ่งที่ชื่อโนบิ โนบิตะ ที่มีพ่อมีแม่มีย่าและมีโดราเอมอนซึ่งก็มีประสบการณ์ต่างกันออกไป (อย่างพ่อแม่–และผู้เขียน–ที่ใช้ชีวิตผ่านสมัยสงครามโลกครั้งที่สองมา) ช่วยกันสั่งสอนและปลูกฝังความเป็นมนุษย์ให้โนบิตะ และอิทธิพลของคำสั่งสอนเหล่านี้ต่อมุมมองชีวิตของโนบิตะที่เปลี่ยนแปลงไปในวัยต่างๆ โดราเอมอนเป็น sci-fi สำหรับเด็กที่แท้จริง การมีอยู่ของไทม์แมชชีนและของวิเศษเทคโนโลยีล้ำสมัยต่างๆ ไม่ได้นำไปสู่คำถามทางปรัชญาและวิชาการที่เท่ ที่ลึกซึ้ง แต่มันทำให้เราได้เห็นการเกิด (โนบิตะ), แก่ (โนบิตะ, พ่อ, แม่, ย่า), เจ็บและตาย (ย่า) และความสำคัญของครอบครัว, คุณธรรมจริยธรรมพื้นฐาน, และการใช้ชีวิตอย่างมนุษย์ที่อาจจะจบได้ไม่สวยที่สุดอย่างที่คาดหวังเอาไว้แต่ก็มีความสุขได้ กระทู้ของคุณชีริวนี้จึงเป็นกระทู้แนะนำสำหรับทุกคนที่เติบโตมากับโดราเอมอนอย่างเรา และเพื่อนำไปบอกต่อแก่คนอื่นที่ไม่รู้จัก”โดราเอมอน”ด้วย สิ่งที่เราจำได้ว่าได้จากโดราเอมอนเป็นสื่อกลางนี่จะเป็นจาก spin-off เพื่อการศึกษาอย่างโดราเอมอนชุดความรู้, สิ่งแวดล้อม, ท่องโลกกว้าง, และสอนคณิตศาสตร์มากกว่า เพราะมันเป็นความรู้ติดตัวเราโดยไม่ต้องไปเกี่ยวกับเนื้อเรื่องเท่าไร ยังจำได้ว่าอ่านเล่มการแก้ปัญหาโจทย์จนถึงบทสุดท้ายที่ตอนหลังถึงมารู้ว่าเป็นการแก้ระบบสมการ(เชิงเส้น)ชัดๆ แล้วบ่นว่าทำไมไม่สอนเรื่องการเอาสมการมาบวกลบกันให้เป็นระบบไปเลย การหาพื้นที่ปริมาตรก็อ่านเอาจากโดราเอมอนก่อนจะได้เรียนในห้องเรียนตั้งหลายปี เรื่องสิ่งแวดล้อมก็พวกเรื่อง”โลกร้อน” … Continue reading

Posted in Uncategorized | 1 Comment

The Irrational Self

การพูดคุยกับคนอื่นนี่แหละเป็นวิธีที่ทำให้ได้แรงบันดาลใจในการศึกษาค้นคว้าเรื่องใหม่ๆอย่างดีเลย อาจจะเป็นเพราะธรรมชาติของมนุษย์ที่ชอบถกเถียง อีกอย่างก็คือเวลาคิดเอง ความคิดมันก็ไปวิ่งไปตรงนู้นตรงนี้เร็วกว่าที่จะพูดอธิบายออกมาเป็นคำได้ จำไม่ได้ว่าคิดอะไรไปแล้วบ้าง แต่บทสนทนาจะจำได้ง่าย เมื่อปี 2009 คุยกับคนที่เชื่อว่าต้องมีพระเจ้าเพราะถ้าไม่มีพระเจ้าก็จะไม่มีศีลธรรมที่สัมบูรณ์(ซึ่งเขาไม่อยากให้เป็นอย่างนั้น — the argument from wishful thinking) ทำให้เราได้ถามตัวเองว่าทำไมเราจึงคิดว่าไม่ควรเชื่อในพระเจ้า และค้นหามุมมองของชาวตะวันตกต่อศาสนาพุทธ หลังจากนั้นก็มีคนใน Facebook บอกว่าชีวิตตัวเองไร้จุดหมาย ไม่รู้จะทำอะไรดี ทำให้เราเริ่มสนใจหาพวก self-help ดู ช่วงหนึ่งปีที่ผ่านมานี้ก็มีคนรุ้จักที่เป็นรุ่นน้องที่เข้ามาหาเราเพราะมีจุดหมายเต็มเปี่ยม แต่เป็นจุดหมายที่ไม่มีอยุ่จริง เพราะเขาอยากเด่นดัง(ด้วยการแสดงให้คนอื่นเห็นว่าฉลาดฟิสิกส์) เป็นการเติมตัวตนของตัวเอง เป็นเป้าหมายที่เกิดจากตัวตนและจบลงที่ตัวตนจึงเป็นไปไม่ได้ที่จะหวังพึ่งมันให้นำเราไปทำเหตุ (คือความฉลาดที่เขาคิดว่าจะนำไปสู่ผลคือชื่อเสียงและการยอมรับ) อย่างถูกต้องได้ การยึดติดกับตัวตนแทนความจริง ทำให้เมื่อเราจำเป็นต้องเลือก เราจะเลือกเข้าข้างตัวตนบุคคลโดยเฉพาะตัวเองแทนที่จะเลือกเหตุผล, หลักฐาน, และความจริง จากบทความ “Keep Your Identity … Continue reading

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Commitment

คำถามรายปีของ Edge ปี 2012 คือ “”What is your favorite deep, elegant, or beautiful explanation? ซึ่งเราคิดว่าสามารถเป็นแรงบันดาลใจจุดประกายนักคิดรุ่นเยาว์(หรือรุ่นไม่เยาว์)ได้ ส่วนมากถ้าจำไม่ผิดก็จะเกี่ยวกับหลักการทางวิทยาศาสตร์, ฟิสิกส์, วิวัฒนาการ, หรือจิตวิทยา แต่เอาเป็นว่าเกี่ยวกับความก้าวหน้าทางความรู้ความเข้าใจของมวลมนุษยชาติหรือเรื่องอะไรที่อาจจะได้ยินบ่อยๆในปัจจุบัน แต่มีคำตอบหนึ่งโดย Richard H. Thaler ที่เตะตาเรา It is a fundamental principle of economics that a person is always better off if … Continue reading

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Childhood Dreams

พักนี้เจอคนพูดใน Facebook ว่ายังไม่ได้เติมเต็มความฝันในวัยเด็ก ทำให้อดไม่ได้ที่จะนึกสงสัยว่าเรามี”ความฝันในวัยเด็ก”ที่จะต้องเติมเต็มหรือเปล่า จากการนึกไปนึกมาเราคิดว่าคนเรามักจะมีความฝันในวัยเด็กประเภทที่ชัดเจนและจำได้ อย่างเช่นอยากไป, อยากทำ, อยากเป็นนู่นนี่ เราเคยอยากไปอียิปต์ ขุดสมบัติ ผจญมัมมี่ อยากไปเรียนสร้างเกมที่แคนาดา (เพราะเห็นข่าวโรงเรียนสอนทำเกมแห่งหนึ่งในแคนาดา) อยากอยู่ในกลุ่ม elite เหมือนพวกตัวละครเก่งๆในการ์ตูนที่ถูกเลือกให้อยู่ในทีมสุดท้ายที่ต้องไปปราบบอสใหญ่โดยแบกชะตากรรมของโลกไว้บนบ่า (ข้อควรระวังคือความอยากกับความชอบนั้นไม่เหมือนกัน อยากโดยไม่ชอบ หรือชอบโดยไม่อยากก็ได้) แต่ถ้าตอนนี้เรายังอยากทำเรื่องพวกนั้นอยู่น่าจะเรียกได้ว่ามักน้อยไปหน่อย เพราะความฝันที่ดีที่สุดของเราคือการเจออะไรที่ดียิ่งกว่าอะไรทั้งหมดที่เราจินตนาการได้ และเราคิดว่าเรา(และหลายๆคน)ในปัจจุบันก็กำลังใช้ชีวิตที่ตนเองในอดีตคาดไม่ถึง(ในทางที่ดี) ถ้าเรามองย้อนกลับไปในอดีต(และตีความนิดหน่อย)อาจจะพบว่าชีวิตที่เรากำลังมีอยู่ในตอนนี้เหมาะสมกับตัวเองแล้วอย่างไม่น่าเชื่อ การที่ตัวเองเลือกทำสิ่งที่ทำอยู่ในปัจจุบันอาจจะมีเค้าปรากฎใน attitude และการกระทำของเราตั้งแต่เด็กแล้วก็เป็นได้เพียงแต่ตอนเด็กเรายังไม่สามารถสื่อสารความชอบของตัวเองออกมาได้ (หมายความว่าบางทีก็ต้องให้คนอื่นมาบอกถึงจะรู้ คนอื่นอาจจะเป็นคนจริงๆ หรืออาจจะได้จากการอ่านหนังสือประวัติศาสตร์, ปรัชญา ฯลฯ) ถ้าเป็นเช่นนั้นคงจะพูดได้ว่าเรากำลังใช้ชีวิตในฝันแล้ว–ฝันที่จะเป็นตัวของตัวเอง มันเป็นฝันที่ไม่สามารถคาดเดาได้ล่วงหน้าเมื่อเรายังไม่รู้จักยังไม่ค้นพบตนเอง – ตอนเด็กๆเราสงสัยว่าเราจะเกิดมาทำไม เกิดมาแล้วก็เรียน-ทำงาน-ตาย ถ้าเราสามารถสร้างระเบิดที่ทำลายล้างมนุษยชาติได้ในชั่วพริบตาเดียวก็จะไม่มีใครต้องประสบความทุกข์อีกต่อไป ตอนโตเราได้มีโอกาสวิปัสสนาที่สวนโมกข์พลารามทำให้เห็นว่าปัญหาชีวิต,ความทุกข์ต่างๆเราสร้างมันขึ้นมาเองทั้งนั้น การที่ชีวิตไม่มีจุดมุ่งหมายที่กำหนดไว้ตายตัวไม่ได้ทำให้ชีวิตไม่มีความหมาย ความหมายเป็นสิ่งที่เราต้องสร้างขึ้นเอง … Continue reading

Posted in Uncategorized | Leave a comment