Spiritual Quest First, Professional Quest Later

 ท่านอาจารย์พุทธทาสกล่าวไว้ว่าธรรมะหรือธรรมชาตินั้นมองได้เป็น 4 ส่วนคือ ตัวธรรมชาติ ตัวกฎของธรรมชาติ ตัวหน้าที่ตามกฎของธรรมชาติ และตัวผล วิทยาศาสตร์นั้นก็จะศึกษาว่าด้วยตัวกฎของธรรมชาติ หากแต่ว่าสิ่งที่จำเป็นที่สุดของการใช้ “ชีวิต” นั้นคือ “หน้าที่” ตามกฎของธรรมชาติ เราทราบว่าเราฝืนกฎของธรรมชาติไม่ได้ แต่เราทราบหน้าที่ของเราที่เกิดมาแล้วหรือยัง เมื่อยามว่างปราศจากการงานภาระ ใจเรายังคงเฝ้าหาคำตอบอยู่ลึกๆ ว่าเราเกิดมาทำไมอยู่หรือเปล่า

หากจะถามคนอย่างผมว่าอยากให้เปรียบเทียบการใช้ชีวิตของเราให้เป็นรูปธรรม มันก็เหมือนกับ อยู่ดีๆ ก็มีคนให้ยืม controller stick ของเกมอาเขตมาทำให้เราเล่นเกมอาเขตได้ ระหว่างที่เล่นอยู่เราก็ต้องทำความสะอาด ปัดฝุ่นผง ให้มันสามารถใช้ได้โดยไม่เกะกะลูกตา เกะกะมือ แล้วเราก็พยายามหาความรู้มาดัดแปลง เสริมเติมแต่ง ให้มันใช้งานได้ดีกว่าเดิม กดอะไรที่ไม่เคยกดได้ ได้ กดเร็วขึ้นได้ บังคับตัวละครอย่างกับใจสั่งได้โดยตรง ไม่มีอะไรเสียหายแม้แต่นิดเดียวที่เราลงทุนลงแรงพัฒนามัน เพราะมันทำให้เล่นเกมได้ดีมากขึ้น เก่งมากขึ้น สนุกมากขึ้น และเราก็ไม่ลืมว่ามันเป็นของยืมมา ที่เขาใจดีให้เรามา ไม่อย่างนั้นเราก็จะไม่เคยได้เล่นเกมด้วยความสนุก แต่เมื่ออยู่ดีๆ เขาอยากจะเล่นบ้างเขาก็มาเอาคืน ถือเป็นการตอบแทนบุญคุณเขาด้วยที่เรารักษาและจัดการมันอย่างดี

เขียนตั้งแต่เมษายน ’07 ที่บล็อกเก่า

คนเรามักจะเริ่มหันเข้าสู่ธรรมะ หรือว่า “จะทำอย่างไรไม่ให้เป็นทุกข์” ก็เมื่อแก่  เมื่อวัยเด็ก วัยรุ่น วัยหนุ่มสาวที่ผ่านเลยไปแล้วได้ใช้เวลาไปกับการนึกคิดและกำหนดตัวตนของตัวเองอยู่ตลอดเวลา ว่าเรานิสัยอย่างนี้นะ เราชอบสิ่งนี้ๆ เราเก็บสะสมของประเภทนี้นะ เราอยากเก่งเรื่องนี้ อยากทำอาชีพนี้ เราอยากมีเพื่อนกลุ่มนี้ หรือแม้กระทั่งความคิดที่น่าจะเป็นของคนส่วนน้อย ที่ดูลึกลงไปอีก ดูมีความหมายมากขึ้น อย่าง เราตั้งคำถามปรัชญา เราคิดวิเคราะห์แบบนี้ ซึ่งจริงแท้แล้วก็หนีไม่พ้นว่ามันเพียงเป็นการอนุมานว่าเรามีตัวตนแบบของเราเนี่ย ที่เห็นๆอยู่เนี่ยอยู่ตลอดเวลา จนเมื่อรู้สึกตัวว่าเวลาเหลือน้อยหรือเมื่อต้องอยู่คนเดียวเพราะทำอะไรไม่ได้มากแล้วจึงจะเริ่มแคร์ว่าจะหยุดทำหยุดคิดเรื่องพวกนี้ หยุดความเป็นตัวเป็นตนของตัวเองอย่างไร ก่อนที่จะถูกกฎของธรรมชาติบังคับให้หยุดจริงๆในขณะที่ยังไม่อยากหยุด

เราเป็นคนโชคดี ที่พร้อมที่จะเข้ามหาวิทยาลัยเพื่อเรียนรู้การเรียนรู้อย่างเต็มที่ เพราะเรามีสภาพแวดล้อมที่พร้อม ครอบครัวที่ดี สถานะภาพที่มั่นคง จึงไม่รู้ว่าการที่มีเวลาพอมาค้นหาความหมายของชีวิตในมหาวิทยาลัยเป็นอภิสิทธิ์ของคนบางกลุ่มเท่านั้นหรือเปล่า ถึงแม้ว่าการเริ่มต้นที่จะหยุดตัวตนของเราจะไม่ได้มาจากในห้องเลกเชอร์แต่มาจากสวนโมกข์ที่ไชยาก็เถอะ แต่อาจารย์ในคณะวิทยาศาสตร์หลายๆท่านก็เป็นบุคคลต้นแบบที่ทำให้เรายังอยู่ในเส้นทางวิชาชีพสายวิทยาศาสตร์อยู่ (ไม่เคยรู้จักบุคคลต้นแบบที่เป็นพระเป็นการส่วนตัวเลยไม่ได้ไปเป็นพระก่อน)

แต่อย่างน้อยก็มีคณาจารย์ทั้งในมหาวิทยาลัยหรือในโรงเรียนเด็กก็ตามที่พยายามที่จะมอบอภิสิทธิ์นี้ให้คนทุกๆคน เพราะโอกาสในการที่จะหยุดตัวตนของตัวเองนั้นเป็นสิ่งจำเป็นต่อชีวิตเสียยิ่งกว่าสิ่งใดๆ ลงนึกดูว่าที่เราต้องมีวิชาชีพก็เพราะต้องมีเงิน ต้องมีเงินก็เพราะต้องมีของแลกเปลี่ยน ต้องมีของแลกเปลี่ยนก็เพราะต้องมีระบบแลกเปลี่ยนที่มนุษย์คิดค้นขึ้น แต่ชีวิตนั้นเกิดมาก่อนสิ่งใดๆ ถ้าไม่มีเงินก็ยังมีชีวิตได้ แต่ถ้าไม่มีชีวิต เงินก็หมดค่า ถ้าไม่สามารถหยุดตัวตนของตัวเองได้ ชีวิตก็คอยจะทำร้ายเราจากความทุกข์อยู่เสมอ

ก็น่าเห็นใจอยู่หรอกนะ กับระบบการศึกษาที่ท่องไปเพื่อคะแนน เรียนไปเพื่อสอบ
แต่สำหรับผมแล้ว การไปสอนเล็กเชอร์เป็นการเติมเต็มความหมายของชีวิต

Ping…wab! (ลองเข้าไปอ่านดูถ้ายังไม่ได้อ่าน)

ส่วนคนที่คิดว่าไม่มีโชคนี้ก็ไม่ต้องรอให้โชคมาถึง เพราะว่าทุกคนก็สามารถจะรู้อยู่แก่ใจได้อยู่แล้วว่าชีวิตก็เหมือนการเดินทาง และการเดินทางจะไปต่อได้ก็ไม่ใช่เพราะการเก็บสิ่งใหม่ๆ แต่จากการสละสิ่งต่างๆไว้เบื้องหลังต่างหาก เราสามารถเรียนรู้ professional quest จาก spiritual quest ได้และในทางกลับกันก็เป็นจริงเช่นกัน ในการบรรยายที่ถูกนำมาตีพิมพ์เป็นหนังสือ From a Life of Physics ดิแรกพูดไว้ว่า กลยุทธการแก้ปัญหาสำหรับเขาคือการแก้ทีละปัญหา ไฮเซนเบิร์กเพื่อนสนิทก็ได้ต่อว่า ในขณะเดียวกันกับที่เรากำลังแก้ปัญหาเดียวอยู่นั้นก็เป็นไปได้ว่าเรากำลังแก้ปัญหาจำนวนนับไม่ถ้วนอยู่

Advertisements

About Ninnat Dangniam

นักเรียน, นักเขียน, นักวาด
This entry was posted in Dhamma. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s